Diecezja Kaliska ma swój herb

19 marca 2017 r. w uroczystość św. Józefa, Oblubieńca NMP, Patrona Diecezji Kaliskiej, biskup kaliski Edward Janiak wydał dekret ustanawiający herb Diecezji Kaliskiej. 

Diecezja Kaliska została powołana do istnienia przez papieża św. Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus dnia 25 marca 1992 roku. Patronem diecezji został ustanowiony św. Józef, Oblubieniec NMP i Opiekun Zbawiciela, odbierający od wieków należną cześć w kaliskim sanktuarium, a któremu od samego początku istnienia Kościoła Kaliskiego zostało zawierzone dzieło budowy jedności diecezji powstałej z sześciu części dotychczas funkcjonujących na tym terenie Kościołów partykularnych. Po 25 latach, dziękując Bogu w Trójcy Jedynemu za Diecezję Kaliską, mając świadomość wielkich dzieł, jakie dzięki wysiłkowi duchowieństwa i wiernych dokonały się tak w dziedzinie duchowej jak i materialnej, pamiętając o chlubnym dziedzictwie wiary naszych przodków zamieszkujących na przestrzeni wieków teren diecezji i dla podkreślenia dokonanego dzieła integracji w jeden Lud Boży Kościoła Kaliskiego, niniejszym ustanawiam z dniem dzisiejszym HERB DIECEZJI KALISKIEJ według podanego poniżej wzoru wraz z dołączonym opisem – czytamy w dekrecie.


OPIS HERBU DIECEZJI KALISKIEJ

Pierwotnie Kościół odrzucał herby jako niezgodne z charakterem posługi duszpasterskiej. Wywodziły się one przede wszystkim od znaków rycerskich, a więc kojarzyły się z wojną. Jednakże wraz z upływającym czasem herby stały się nieodłączną częścią praktyki administracyjnej Kościoła, a w tym hierarchii kościelnej, bowiem pierwotnie biskupi używali swoich herbów rodowych, jako herbów biskupich, jako wyraz sprawowania funkcji w porządku prawnym. Taka praktyka zaowocowała zgodą Kościoła na używanie herbów. Oprócz biskupów zwyczaje heraldyczne przejęły również instytucje kościelne takie jak: zakony, zgromadzenia zakonne, kapituły, konfraternie, klasztory, urzędy kościelne, a także diecezje.

Dla odróżnienia od herbów biskupich, których tarczę zdobi się kapeluszem z chwostami i krzyżem, tarcze diecezji zdobi się z kolei infułą, krzyżem i pastorałem. Tak więc herb diecezji zdobi infuła, a za tarczą umieszczane są krzyż procesyjny skrzyżowany z pastorałem obróconym krzywaśnią na zewnątrz.

Niektóre diecezje mają ten przywilej, że posługują się herbami historycznymi, które mają wielowiekową tradycję. Jednakże Kościół jest instytucją żywą, także pod względem administracyjnym i w tym zakresie następują zmiany, tworzone są nowe diecezje. Tak jest w przypadku diecezji kaliskiej, która powołana została do życia przez papieża Jana Pawła II w 1992, a więc dwadzieścia pięć lat.

Jak zauważa ks. dr Paweł Dudziński współcześnie herby diecezji kreuje się opierając się na następujących przesłankach:

  1. Symbole religijne, które swoim przesłaniem mają podkreślić kościelny charakter znaku heraldycznego.
  2. Atrybuty ikonograficzne patrona diecezji, który niekoniecznie musi być identyczne z patrocinium kościoła katedralnego.
  3. Fakty dotyczące erygowania diecezji: elementy herbu panującego papieża, zakonu którego działalność misyjna stworzyła zalążek wspólnoty chrześcijańskiej na danym terenie, znaki przypominające o szczególnie zasłużonej postaci.
  4. Heraldyka terytorialna.

Biorąc pod uwagę wyżej wymienione wytyczne przystąpiono do projektu herbu diecezji kaliskiej. Jak wspomniano wcześniej diecezja kaliska erygowana była na podstawie buli papieskiej Totus Tuus Poloniae Populus. Jej terytorium wyodrębniono z sześciu innych funkcjonujących diecezji: poznańskiej, włocławskiej, gnieźnieńskiej, częstochowskiej, wrocławskiej i opolskiej. Z tej pierwszej w granicach diecezji kaliskiej znalazło się najwięcej bo aż 9 dekanatów, z liczbą wiernych sięgającą około 320 tys. Z diecezji włocławskiej do diecezji kaliskiej włączono 5 dekanatów, a z pozostałych diecezji od 3 do 1,5 dekanatów. Kreując herb diecezji kaliskiej odstąpiono od pomysłu wykorzystania wątków związanych ze wszystkimi wspomnianymi diecezjami, z przyczyn kompozycyjnych i wymogów sztuki heraldycznej, która zaleca prostotę. Wykorzystanie różnorodnych elementów wymagałoby zastosowania tarczy wielopolowej, a to z kolei zatarłoby przekaz ikonograficzny.

Pierwszym ordynariuszem diecezji kaliskiej obrany został ks. bp Stanisław Napierała, który wcześniej, bo od roku 1980 był biskupem pomocniczym w archidiecezji poznańskiej. Z kolei na stolicę diecezji wybrano Kalisz, który uznawany jest za najstarsze miasto w Polsce. Miasto słynie również z kultu jakim obdarza się tu św. Józefa, patrona rodzin. Odbiera on swój kult w wizerunku Świętej Rodziny w bazylice, która stanowi sanktuarium jemu dedykowane.

W oparciu o wspomniane wcześniej przesłanki, na których opierać powinno się konstrukcję nowego herbu diecezji, wykorzystano kilka ważnych atrybutów. Pozwoliły one opracować herb diecezji kaliskiej w następującej postaci:

W tarczy gotyckiej średniowiecznej dzielonej w słup, w polu prawym błękitnym wyobrażona lilia naturalna o złotej łodydze i białych kwiatach. W polu lewym, szachowanym w barwach biało-czerwonych, ułożone złote skrzyżowane klucze. Kolor błękitny symbolizuje Matkę Bożą, zaś lilia jest w tym przypadku symbolem św. Józefa. Wizerunek wykorzystany w herbie inspirowany jest znajdującym się na obrazie św. Józefa w kaliskim sanktuarium. Z kolei pole szachowane nawiązuje do pola tarczy herbu Ziemi Kaliskiej. Ułożone na nim klucze symbolizują władzę w Kościele, którą Chrystus przekazał św. Piotrowi, swojemu następcy. Są również nawiązaniem do archidiecezji poznańskiej, z której wywodził się pierwszy ordynariusz diecezji kaliskiej.

Tarczę herbową zdobią złota infuła zaopatrzona opadającymi z tyłu dwiema wstęgami (vittae) oraz krzyż procesyjny skrzyżowany z pastorałem. Wszystkie te elementy mają barwę złotą.

Prof. nadzw. dr hab. Piotr Gołdyn
Ks. dr Paweł Dudziński

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie. Więcej na temat ciasteczek (cookies) przeczytasz tutaj oraz w naszej polityce prywatności tutaj.

Zamknij